Świadomość

Świadomość to stan człowieka odnoszący się do umiejętności poznania, interpretowania i zrozumienia rzeczywistości. Często się zdarza, że tłumaczymy swoje zachowanie, działanie w następujący sposób: „Postąpiłem w ten sposób, bo nie byłem świadomy tego, że…”. Brak pewnych informacji może zdecydowanie wpłynąć na nasze decyzje, a w konsekwencji też na działanie. Można próbować tego uniknąć zdobywając jak największą wiedzę na dany temat, ale niekiedy jest to wręcz niemożliwe.

Dla przykładu:

Miałam urodziny. Postanowiłam upiec babeczki czekoladowo-orzechowe dla moich współpracowników. Wśród nich była jedna osoba, do tego niedawno zatrudniona, która wcale się nie poczęstowała. Zastanawiałam się jaki może być tego powód. Podeszłam więc do niej i zapytałam czy nie ma ochoty spróbować. Odpowiedziała, że ochotę ma, ale nie może tego zrobić, bo przygotowuje się do zabiegu i ma restrykcyjną dietę, która wyklucza słodycze. Gdybym była tego świadoma, to wówczas przyniosłabym też owoce, którymi na pewno by się poczęstowała.

Powyższa sytuacja pokazuje nam, że aby być świadomym trzeba znać rzeczywistość, fakty, które następnie należy umieć zinterpretować i najważniejsze zrozumieć. Znajomość faktów wynika z ich obserwacji, która czasem jest trudna do dokonania bądź wręcz niemożliwa. Jeśli dotyczy to sytuacji mało dla nas istotnych, błahych, nie ma powodu, żeby się nimi zajmować. Często jednak odnosi się to do naszych zachowań, przekonań, nawyków, uczuć, relacji, emocji. To wszystko ma ogromny wpływ na nasze życie. Jeżeli chcemy coś w nim zmienić, to świadomość jest pierwszym krokiem ku temu. Czy zatem jesteśmy w stanie ”na własne życzenie” uzyskać świadomość? Ciężko to sobie wyobrazić. Skoro jestśmy czegoś nieświadomi, to po prostu tego nie dostrzegamy, nie widzimy, nie mamy o tym pojęcia. Jak więc możemy nad tym pracować, jeżeli to „coś” dla nas nie istnieje? W takich okolicznościach trzeba starać się być świadomym swojej nieświadomości. To oznacza, że zamiast oceniać sytuację po pozorach, dawnych doświadczeniach itd. powinniśmy sięgnąć głębiej, próbować dotrzeć do wiedzy i otworzyć się na to, co odkryjemy. Tutaj pojawia się bardzo ważny termin – samoświadomość, która jest stanem określającym zdolność rozpoznania i zrozumienia tego, czego osobiście się doświadcza. Pójdźmy dalej. W fazie nieświadomości dostrzegamy tylko pewne objawy, przejawy, konsekwencje. Niestety w tym momencie wcale nie wiemy z czego one wynikają. Jeżeli naprawdę chcemy poznać ich przyczynę, to potrzebujemy przejść ze stanu nieświadomości do stanu świadomości. Żeby móc to zrobić trzeba skonfrontować się z rzeczywistością. Co to oznacza?

Należy zadawać sobie pytania: Z jakiego powodu tak się zdarzyło? A następnie szukać, szukać, szukać odpowiedzi.

Gdzie jej szukać? Tam gdzie jest źródło. Przede wszystkim w sobie.

sky-1392241_1280

Co może nas przybliżyć do osiągnięcia świadomości w danym zakresie?

-prawdziwa chęć zrozumienia

– zdystansowanie się

– obserwacja rzeczywistości

– poszukiwanie, pogłębianie wiedzy

– przyjmowanie różnych perspektyw

– względny obiektywizm (uważam, że niestety nie da się być w pełni obiektywnym)

– umiejętność interpretacji

– dążenie do zrozumienia

Z jakiego powodu w ogóle poruszam temat świadomości? Ponieważ, tak jak już wspomniałam świadomość stanowi pierwszy krok do zmiany. Dobrze obrazuje to model kompetencji, którego autorem jest Noel Burch. Ów autor opisał kompetencje w odniesieniu do świadomości. Model ten jest bardzo uniwersalny i może dotyczyć każdego aspektu w życiu człowieka, który wymaga zmiany. Pozwolę sobie go opisać.

Etap 1 – nieświadoma niekompetencja –  nie mamy możliwości zweryfikowania czy posiadamy kompetencje w określonym zakresie.

Etap 2 – świadoma niekompetencja – mamy wiedzę o tym, że brakuje nam kompetencji i rozumiemy swoją obecną sytuację. To oznacza, ze wiemy w jakim kierunku powinniśmy podążać, aby osiągnąć konkretne kompetencje. Możemy zatrzymać się na tym etapie, lub zmotywować się do działania, co wiąże się z popełnianiem błędów i ponoszeniem porażek, ale prowadzi do osiągnięcia wyższego poziomu.

Etap 3 – świadoma kompetencja – wcześniejszy etap zmobilizował nas do działania i doprowadził do miejsca, w którym zdajemy sobie sprawę ze swoich nowych osiągnięć, zasobów i możliwości. Potrafimy już właściwie je stosować, co dalej wymaga od nas zaangażowania.

Etap 4 – nieświadoma kompetencja – nasze długie doświadczenie w wykorzystaniu określonych kompetencji spowodowało, że wykonujemy je automatycznie, bez żadnego problemu. Podejmowanie tych działań staje się dla nas naturalne. Na tym etapie możemy uczyć innych jak tego dokonać.

Ważne:

Bądźmy ostrożni, pamiętajmy o tym, żeby ostatni etap nie zaprowadził nas ponownie do pierwszego. Niestety tak się zdarza. Dlatego starajmy się działać świadomie, to pozwoli nam dotrzeć tam, gdzie chcemy być.

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *